Psikoloji biliminde kullanılan yöntem ve teknikler kaça ayrılır?

Psikoloji biliminde araştırma süreci, çeşitli yöntem ve tekniklerin kullanımıyla şekillenir. Bu yöntemler, farklı veri toplama ve analiz süreçlerini içerir. Psikologlar, bireylerin davranışlarını ve düşünce yapılarını anlamak için nitel ve nicel araştırma yöntemlerini bir arada kullanarak, daha kapsamlı bir bilgi oluşturmayı hedeflerler. Bu bağlamda, araştırma yöntemlerinin çeşitliliği, psikolojik bilgilerin derinlemesine incelenmesine olanak tanır.

Psikoloji biliminde kullanılan yöntem ve teknikler, üretilen verilere göre şu şekilde sınıflandırılabilir:

• Nitel araştırma. Bulgularına istatistiksel veya diğer sayısal işlemlerle ulaşılmayan araştırmalardır. Röportaj, gözlem, etnografi, katılımcı gözlem ve odak grupları gibi doğal teknikler kullanılır.
• Nicel araştırma. Matematiksel modelleme ve istatistiksel tahmin yapmak için psikolojik araştırmalar veya değişkenler arasındaki ilişkiyi inceleyen ve bu yollarla teorileri test eden araştırmalardır.
• Betimsel araştırma. Bir davranışın nerede, ne zaman ortaya çıktığı, frekansı ve diğer davranışlardan farklı özelliklerinin incelendiği araştırmalardır.
• İlişkisel araştırma. Olaylar arasında ilişkilerin ortaya çıkarılması amacıyla yapılan araştırmalardır.
• Deneysel araştırma. Araştırmacının bir veya iki değişkenin bir sonuç değişken veya davranış üzerindeki etkisinin incelendiği araştırmalardır.

Ayrıca, psikoloji araştırmalarında kullanılan yöntem ve teknikler, amaçlarına göre de şu şekilde sınıflandırılabilir:

• Temel araştırma. Doğal veya diğer olguların daha iyi anlaşılması veya öngörülmesi için bilimsel teorileri geliştirmeyi ve mevcut teorileri test etmeyi amaçlayan araştırmalardır.
• Uygulamalı araştırma. Olaylara müdahale etmek ve değiştirmek için teknoloji veya teknikler geliştirmeye odaklanan araştırmalardır.

Psikolojide kullanılan bazı yöntem ve teknikler şunlardır:

• gözlem ;
• deney ;
• anket ve görüşme ;
• testler ve ölçekler ;
• vaka incelemesi ;
• korelasyon ;
• psikofizyolojik ölçüm teknikleri ;
• etnografik yöntem ;
• longitudinal ve kesitsel çalışmalar ;
• meta-analiz.