Safevi Devleti'nin kökeni nedir?

Safevi Devleti, tarih sahnesinde önemli bir yer edinmiş olan ve kökleri derinlere uzanan bir siyasi oluşumdur. Bu devletin temelleri, 14. yüzyılda kurulan Safevi Tarikatı'na dayanmaktadır. Safevi Tarikatı, dönemin sosyal ve dini dinamikleri içinde şekillenirken, zamanla etkisini artırmış ve yeni bir güç merkezi haline gelmiştir. Bu süreç, İslam dünyasında meydana gelen değişimlerle yakından ilişkilidir ve Safevi Devleti'nin kuruluşuna giden yolda belirleyici bir rol oynamıştır.

Safevi Devleti, Safevi Tarikatı'nın lideri Şeyh Safiyüddin-i Erdebîlî'nin soyundan gelen bir hanedan tarafından kurulmuştur.

Safevi Devleti'nin kökeninin dayandığı Safevi Tarikatı'nın kurulma süreci şu şekildedir:

• Moğolların, İslam'ı daha sade bir dille anlatan Türkmen dervişleri tercih etmesi, Safevi Tarikatı'nın güçlenmesini sağlamıştır.
• İlhanlı hükümdarı Ebu Said Bahadır Han’ın nâibi olan Şeyh Cüneyt, Anadolu’da birçok mürit toplamıştır.
• Şeyh Cüneyt’in 1460 yılında ölümünden sonra faaliyetlerini, Uzun Hasan’ın kız kardeşinden doğan oğlu Haydar devam ettirmiştir.
• Haydar, müritlerine on iki dilimli, üzerine beyaz bir tülbent sarılan sürahi biçiminde kızıl bir tâc giydirmiş ve bundan dolayı da mensuplarına “Kızılbaş” adı verilmiştir.

Safevi Devleti'nin kuruluşu ise şu şekilde gerçekleşmiştir:

• Akkoyunlu Devleti'ni yenerek Tebriz şehrini ele geçiren Şah İsmail, 1501 yılında kendisini Şah ilan etmiştir.
• İki sene içerisinde hâkimiyetini Azerbaycan'dan Irak'a kadar yayan Şah İsmail, devletinin Şiilik kaidelerine göre inşa etmiştir.